Van Fenicische Fundamenten tot Moorse Dubbelring
Hoewel de burcht hoofdzakelijk bekendstaat als een Moors bolwerk, gaat de geschiedenis van de heuvel nog veel verder terug. Men vermoed dat het kasteel ergens in de tiende eeuw is gebouwd op een plek waar al veel eerder een nederzetting te vinden was, vermoedelijk stammend uit de tijd van de Feniciërs. De vesting wordt namelijk al in het jaar 909 expliciet vermeld in een oud geschrift. De Moorse bouwers hebben het complex in de loop der eeuwen flink uitgebreid. De unieke constructie bestaat uit een stevige binnenring en een ruime buitenring. Historici vermoeden dat men binnen de buitenste muren op grote schaal graan verbouwde. Dit zorgde voor een vorm van agrarische onafhankelijkheid tijdens langdurige belegeringen.
Het kasteel bood bovendien vitale bescherming aan diverse nederzettingen die zich op het hoger gelegen, zeer vruchtbare plateau hadden gevestigd. Door de aanhoudende oorlogen en veroveringen meldde een Arabisch geschrift in de veertiende eeuw echter al dat het omliggende gebied vrijwel volledig was leeggelopen. Enkel een klein militair garnizoen bleef achter op de burcht om de wacht te houden.
Christelijke Verovering en de Legende van Koningin Zaila
In het historische jaar 1485 werd het kasteel definitief veroverd door de christelijke troepen van de Reconquista. Vervolgens diende het complex bijna honderd jaar lang als een streng bewaakte gevangenis voor de rebellerende Moorse nazaten uit de regio. Het nabijgelegen Alcaucín werd in 1568 zelfs volledig "opgeschoond" van Moorse bewoners, waarna hun huizen werden overgedragen aan christelijke gezinnen uit andere delen van Spanje.
Aan het kasteel is bovendien een bekende lokale legende verbonden. De burcht zou zijn naam danken aan een Moorse koningin genaamd Zaila. Zij wandelde elke dag naar een nabijgelegen bron om te baden. Op een dag werd zij stiekem gevolgd door een onderdaan die haar bespiedde. De man werd echter op heterdaad betrapt en moest de rest van zijn dagen slijten in de kerker, met de herinnering aan zijn koningin als schrale troost.
Aardbevingen en Praktische Reistips
In de eeuwen die volgden, raakte het kasteel zwaar in verval en werd het gesteente door de lokale bevolking gretig hergebruikt als bouwmateriaal voor hun eigen woningen. Een zware aardbeving in het jaar 1885 deed de rest van de muren definitief instorten. Vandaag de dag is het kasteel een ruïne — of beter gezegd: een hoop stenen. Toch is de locatie heel makkelijk te bezoeken. Er loopt een verharde weg naartoe in de richting van een lokaal hotel. U kunt de auto simpelweg langs de weg parkeren en de heuvel op wandelen. Hoewel er van de architectuur niet veel meer over is, loont het spectaculaire uitzicht over de Andalusische natuur absoluut de moeite.
