Een overlevingswonder uit de Ziriden-dynastie
De exacte oorsprong van El Bañuelo is nog altijd voer voor discussie onder historici. De meeste experts zijn van mening dat dit monument stamt uit de elfde eeuw, specifiek uit de periode van de Ziriden-dynastie (1038–1090), nog ver voor de opkomst van de Nasriden. Andere geleerden dateren het complex iets later, in de twaalfde eeuw. Wat de exacte bouwdatum ook is, het feit dat deze Moorse baden vandaag de dag nog overeind staan is een absoluut wonder.
Toen de christelijke soldaten de stad Granada in 1492 veroverden, vernietigden zij namelijk vrijwel direct bijna alle Arabische badhuizen. De nieuwe katholieke machthebbers vonden deze plekken moreel verwerpelijk en stelden ze onterecht gelijk aan bordelen. Ironisch genoeg stonden diezelfde Spaanse steden later in de geschiedenis wel hele straten vol gereguleerde bordelen toe, zolang er maar netjes belasting werd betaald aan de kroon. El Bañuelo ontsnapte wonderbaarlijk genoeg aan de sloophamer omdat er al vroeg een privéwoning bovenop werd gebouwd, waardoor de onderliggende hammam eeuwenlang verborgen en beschermd bleef.
Romeins vernuft en Byzantijnse pilaren
De Moorse bouwmeesters waren meesters in het hergebruiken en perfectioneren van geavanceerde technieken. Zij kopieerden de hydraulische systemen en de indeling in koude, warme en hete ruimtes deels van de Romeinse thermen. Voor de constructie van El Bañuelo werd zelfs materiaal uit nog oudere tijdperken gebruikt; zo zijn er in de zalen diverse kapitelen en marmeren pilaren te bewonderen die oorspronkelijk toebehoren aan het Romeinse en Byzantijnse tijdperk.
Het watersysteem was een knap staaltje middeleeuwse techniek. Via een vernuftig ondergronds stelsel van buizen en kanalen werd het water rechtstreeks binnengehaald vanaf de aan de overzijde gelegen rivier de Darro. Hoewel El Bañuelo vanwege haar extreme ouderdom een absolute topattractie is, blijven de Arabische baden in Ronda (Baños Árabes) qua architectonische compleetheid onze persoonlijke favoriet in Andalusië.
Praktische reisinformatie en ticketprijzen
Wil je deze historische bezienswaardigheid in Granada zelf bezoeken? De entree is heel voordelig geregeld. Voor slechts € 8,48 per persoon koop je het combinatieticket 'Dobla de Oro', waarmee je niet alleen El Bañuelo bezoekt, maar ook direct toegang krijgt tot andere prachtige Moorse monumenten in de wijk Albaicín (het Casa Horno del Oro en het Palacio de Dar al-Horra). Ook Corral del Carbón hoort erbij. Een fantastische deal voor cultuurliefhebbers!
