De Punische Oorlogen en de Creatie van Hispania Baetica
De komst van de Romeinen naar de zonovergoten regio Andalusië kostte hen aanvankelijk veel moeite. Niemand minder dan de legendarische generaal Hannibal moest worden verslagen om het huidige Spanje en Portugal in handen te krijgen. Deze beslissende overwinning vond plaats in het jaar 206 voor Christus bij het huidige Alcalá del Río. Na deze bloedige Punische oorlogen creëerde Rome officiële provincies op het Iberische schiereiland. Het zuidelijke gebied, waar ongeveer het huidige Andalusië ligt, werd omgedoopt tot Hispania Baetica (of kortweg Betica).
De bergregio rondom Ronda behoorde vanaf het prille begin tot deze welvarende provincie. Opvallend genoeg werd de Romeinse overheersing hier opvallend makkelijk geaccepteerd door de lokale bevolking. Dit kwam waarschijnlijk door hun eerdere ervaringen met opeenvolgende overheersingen door diverse andere volkeren. Hoe dan ook zorgde het beproefde Romeinse systeem—waarbij lokale mensen op belangrijke bestuurlijke posities werden geplaatst en inheemse gebruiken werden getolereerd—voor een vreedzame acceptatie van het Romeinse gezag, dat vervolgens enkele eeuwen standhield.
Strategische Wegen en de Guadiaro-Vallei
Ofschoon het gebied rondom Ronda geen directe connectie had met de allergrootste en belangrijkste Romeinse heerwegen, was de regio beslist niet geïsoleerd. Er liepen namelijk diverse kleinere, secundaire wegen die de vruchtbare Guadiaro-vallei in gingen richting de strategische Guadalquivir-rivier (het huidige Sevilla). Dankzij deze transportroutes veranderde het berggebied rond Ronda in een strategisch belangrijk knooppunt voor de handel en het leger.
Acinipo: Het Fascinerende Ronda la Vieja
In de directe omgeving van het huidige Ronda zijn historici vandaag de dag in totaal zes Romeinse steden bekend. Hiervan is de antieke stad Acinipo de nederzetting waar veruit het meeste van is overgebleven. Daarnaast lagen er vele agrarische Romeinse villa's in de regio die zich hoofdzakelijk bezighielden met grootschalige landbouw en wijnproductie. In de volksmond noemt men de ruïnes van Acinipo ook wel Ronda la Vieja (Oud Ronda). Dit is historisch gezien echter een misvatting: Oud Ronda was een compleet aparte nederzetting die niets te maken had met de oude Moorse nederzetting genaamd Arunda, welke op de exacte plek van het huidige Ronda lag. De indrukwekkende overblijfselen van het Romeinse Acinipo, waaronder een monumentaal theater, bevinden zich op zo'n 14 kilometer ten noorden van het moderne Ronda.
In de oude binnenstad van Ronda is er voor dit gedeelte van de geschiedenis aandacht in het Stedelijk Museum van Ronda dat in hartje oude stad ligt in een prachtig mooi paleis waar de geschiedenis van terug gaat tot de 13 e eeuw.
