De provincie vormde het belangrijkste centrum van de Iberische cultuur, met belangrijke nederzettingen zoals het “oppidum” van Cástulo (nabij Linares) en heiligdommen zoals die van El Pajarillo of El Piquillo. Ze wordt dan ook beschouwd als de regio met het grootste erfgoed van de Iberische cultuur, met meer dan 545 geregistreerde archeologische vindplaatsen.
Tussen de 7e en de 1e eeuw voor Christus bloeide de regio van de boven-Guadalquivir rivier dankzij de landbouw, de ijzerverwerking en de strategische controle over de handelsroutes
Cástulo (Linares) was toen de hoofdstad van Oretania (een grote Iberische regio/provincie) en een van de belangrijkste steden op het Iberisch schiereiland. Deze stad was buitengewoon rijk dankzij de zilver- en loodmijnen, die de Punische Oorlogen financierden. Hier woonde Himilce, een Iberische prinses die trouwde met de beroemde Carthaagse generaal Hannibal Barca, bekend als Hannibal de grote !. (die kennen we allemaal).
Door de Punische oorlogen werd Jaén het grote strijdtoneel tussen Rome en Carthago. In 208 v.Chr. was in het noorden van Jaén de Slag bij Baecula (het huidige Santo Tomé). De Romeinse generaal Scipio Africanus versloeg de Carthaagse Asdrúbal Barca wat het einde van de Carthaagse heerschappij in Hispania inzette. Zo begon het Romeinse rijk in de provincie.
De komst van de “Moren” in de 8e eeuw betekende een grote verandering in het gebied. In 825 stichtte emir Abd al-Rahman II zijn hoofdstad ( huidige Jaén) als ommuurde stad, waardoor deze het centrum van de Cora van Yayyan werd. Uit die periode zijn infrastructuur, landbouw en natuurlijk een rijk cultureel erfgoed voortgekomen. Dit is nog steeds zichtbaar in hoe de huidige stad is ingedeeld en ook het netwerk van vestingwerken.
In 1212 vond de Slag bij Las Navas de Tolosa plaats. Deze betekende een keerpunt in de strijd tussen de Christelijke koningen en de Almodahen. Er is momentueel ook een museum met veel uitleg hierover.
In 1246 veroverde Koning Ferdinand III “de Heilige” de hoofdstad Jaén dankzij een verdrag met de Nasari-koning Mohammed I. Hierdoor werd het Koninkrijk Jaén gedurende 250 jaar een van de vier koninkrijken van Andalusië. Een rijk grensgebied met het Koninkrijk Granada maar ook een gevaarlijk gebied.
Zo vanaf de 16e eeuw beleefden de steden Úbeda en Baeza een gigantische economische en monumentale bloei. Hierdoor groeiden ze uit tot absolute parels van de Spaanse Renaissance. Niet voor niets dat ze erkend zijn als Werelderfgoed door de UNESCO. Een bezoek meer dan waard !.
In 1807 kwamen de Franse legers Spanje te hulp in de strijd met Portugal. Napoleon misbruikte de situatie door een staatsgreep te plegen in Spanje….Dit werd natuurlijk niet op prijs gesteld en zo begon de strijd tussen Spanje en Frankrijk. Zo ontstond er in heel Spanje rebellie tegen de bezetter.
De Franssen ondertussen probeerden verder naar het zuiden Andalusië te veroveren. Een leger dat onderweg was naar Cordoba ondervind zoveel weerstand dat besloten werd hun doel om te zetten naar Bailén ten zuiden van Baños de la Encina om daar samen te voegen met een andere leger eenheid.
Gezamelijk doel was Jaén hoofdstad. Echter wisten de Spanjaarden dit en wachten hun op bij Bailén. De strijd eindigde in een verlies voor de troepen van Napoleon en een opleving van het vertrouwen van het verzet tegen de Fransen wat uiteindelijk in 1810 leidde tot een volledige terugtrekking uit Spanje.
Op 30 november 1833 werd het voormalige Koninkrijk Jaén ontbonden, waarna de huidige provincie Jaén werd gevormd door de toevoeging van enkele plaatsen uit het voormalige Koninkrijk Murcia en La Mancha.
Zo vanaf de 19e eeuw werd de focus op tradionele landbouw verlegd naar de olijfboom teelt. Hierdoor is momenteel de provincie Jaén's werelds grootste producent van olijfolie, waardoor als men door de provincie rijd momenteel typische landschap van een 'zee van
olijfbomen' ontstond.
De door ons bezochte plekken in Jaén zijn : Sabiote, Hornos, Castillo de Locubin, Seguro de la Sierra, La guardia de Jaen, Jaén, Cazorla, Baeza, Ubeda, Baños de la Encina, La iruela, Bailen
Historie : Het Kasteel van Hornos, het kasteel van Seguro de la Sierra, de ruïne van la Iruela, de Romeinse villa van Brunel, Archeologisch museum van Ubeda, Hospital de Santiago de Ubeda, kasteel van Begijar, Kasteel van Baños de la Encina, museum van de slag van Tolosa, kasteel van Jaén stad, kathedraal van Jaén, Het kasteel van Alcaudete, kasteel van Alcala la Real, het Archeologische museum van Alcala la Real,
